زائري باراني ام آقا، به دادم مي رسي؟
بي پناهم، خسته ام ،تنها به دادم مي رسي؟
گرچه آهو نيستم اما پر ازدلتنگيم
ضامن چشمان آهوها، به دادم مي رسي؟
من دخيل التماسم را به چشمت بسته ام
هشتمين دردانه ي زهرا، به دادم مي رسي؟
محل تولد:
هشتمین پیشوای شیعیان امام رضا علیه السلام در مدینه متولد شد.
كنيه ها:
ابوالحسن و ابوعلى
لقبها
رضا، صابر، زكى ، ولى ، فاضل، وفى ، صديق، رضى ، سراج الله، نورالهدى ، قرة عين المؤمنین- مكيدة الملحدين، كفو الملك، كافى الخلق، رب السرير و رئاب التدبير
مشهورترين لقب
مشهورترين لقب آن حضرت «رضا» است و در سبب اختصاص اين لقب گفته اند: «او از آن روى رضا خوانده شد كه در آسمان خوشايند و در زمين مورد خشنودى پيامبر خدا و امامان پس از او بود. همچنين گفته شده: از آن روى كه همگان، خواه مخالفان و خواه همراهان به او خشنود بودند. سرانجام، گفته شده است: از آن روى او را رضا خوانده اند كه مأمون به او خشنود شد
مادرامام
در روايتهاى مختلفى كه به ما رسيده است نامها و كنيه ها و لقبهاى ام البنين، نجمه، سكن، تكتم، خيزران، طاهره و شقرا -را براى مادر آن حضرت آورده اند.
زادروز
درباره روز، ماه و سال ولادت و همچنين وفات آن حضرت اختلاف است.
ولادت آن حضرت را به سالهاى (148، 151 و 153 ق)
و در روزهاى جمعه نوزدهم رمضان، نيمه همين ماه، جمعه دهم رجب و يازدهم ذى القعده
روز شهادت
وفات آن حضرت را نيز به سالهاى (202، 203 و 206 ق) دانسته اند
اما بيشتر بر آنند كه ولادت آن حضرت در سال (148 ق) يعنى همان سال وفات امام صادق عليه السّلام بوده است؛ چنان كه مفيد، كلينى ، كفعمى ، شهيد، طبرسى ، صدوق، ابن زهره، مسعودى ، ابوالفداء، ابن اثير، ابن حجر، ابن جوزى و كسانى ديگر اين نظر را برگزيده اند
درباره تاريخ وفات آن حضرت نيز عقيده اكثر عالمان همان سال (203 ق) است.
بنابراين روايت، عمر آن حضرت پنجاه و پنج سال مى شود كه بيست و پنج سال آن را در كنار پدر خويش سپرى كرده و بيست سال ديگر امامت شيعيان را برعهده داشته است.
اين بيست سال مصادف است با دوره پايانى خلافت هارون عباسى ، پس از آن سه سال دوران خلافت امين، و سپس ادامه جنگ و جدايى ميان خراسان و بغداد به مدت حدود دو سال، و سرانجام دوره اى از خلافت مأمون
فرزندان
گرچه كه نام پنج پسر و يك دختر براى او ذكر كرده اند، امّا چنان كه علاّمه مجلسى مى گويد: «اكثر، تنها از جواد به عنوان فرزند او نام برده اند»
1 ـ ابن شهرآشوب، مناقب آل أبىطالب 4/336؛ عاملى، جعفر مرتضى، الحياة السياسيه للامام الرضا عليه السّلام، ص139./ 3 ـ ابن شهرآشوب، مناقب آل أبيطالب/4/367./ 4 ـ مجلسى، محمدباقر، مرآة العقول فى شرح اخبار آل الرسول 6/71؛ همو، بحارالانوار 49/3؛ و ابن شهرآشوب، مناقب آل أبيطالب4/367./ 7 ـ بحارالانوار 49/3.
برخورد با مردم
امام عليه السّلام در برخورد با مردمان چهره راستين اسلام را ترسيم مى كرد، آن هم در عصرى كه جلال و شكوه پوشالين دستگاه خلافت از اين آيين، سيمايى ديگر ارائه مى داشت.
نخستين نكته اين كه او ديگران را هم داراى ارزش انسانى مى دانست و از اين ديدگاه با آنان برخورد مى كرد. ابراهيم بن عبّاس مى گويد: «هيچ نشنيدم و نديدم كسى برتر از ابوالحسن رضا عليه السّلام باشد. بر هيچ كس به سخن خويش بى مهرى و ستم روانداشت، سخن هيچ كس را نبريد، هيچ نيازمندى را بى پاسخ نگذاشت، پاى خود در حضور هيچ كس دراز نكرد، در پيش هيچ كس لم نداد، هرگز غلامان و وابستگان خويش را ناسزا نگفت، به گاه خنده قهقهه نزد، بر سفره غلامان و وابستگان خود مى نشست، بسيار در پنهان صدقه مى داد و به ديگران كمك مى كرد»
احاديث:
صديق كل امرء عقله و عدوه جهله
دوست هر كس عقل او و دشمنش جهل و ناداني اوست.
التودد الي الناس نصف العقل
دوستى با مردم, نيمى از عقل است.
ويژگيهاى دهگانه عاقل
لا يتـم عقل امـرء مسلـم حتـى تكون فيه عشر خصـال : الخيــ ر منـه مـأمــ ول. و الشر منه مأمـون. يستكثر قليل الخير من غيره, و يستقل كثير الخير مـن نفسه. لا يسأم من طلب الخـوائج اليه, و لا يملّ مـن طلب العلـم طول دهره. الفقر فى الله احب اليه من الغنى و الذل فى الله احب اليه مـن العز فى عدوه. و الخمـول اشهى اليه من الشهرة. ثـم قال (ع): العاشرة و ما العاشرة؟ قيل له: ما هى ؟ قال(ع): لايرى احدا الا قال: هو خير منى و اتقى
1) از او اميد خير باشد
2) از بدي او در امان باشند
3) خير اندك ديگري را بسيار شمارد
4) خير بسيار خود را اندك شمارد
5) هر چه حاجت از او خواهند دلتنگ نگردد
6) در عمر خود از دانش طلبي خسته نشود
7) فقـر در راه خـدايـش از تـوانگـرى محبـوبتـر بـاشــد.
8) خـوارى در راه خـدايـش از عزت بـا دشمنـش محبـوبتـر بـاشــد
9) گمنـامـى را از پرنامي خواهانتر باشد
10) سپس فـرمـود: اما دهمى ! و چيست دهمى ؟ به او گفته شـد: چيست؟ فـرمـود: احـدى را ننگـرد جز ايـن كه بگـويـد او از مـن بهتـر و پـرهيزكـارتـــر است

قدسي حرمت حريم عشق است
يا كنگره ي عظيم عشق است
هر كس كه به درگه تو رو كرد
از نام تو كسب آبرو كرد
توس از تو مدينه الولا شد
مشهد ز تو مشهد الرضا شد
اي عشق تو در جهان جهانگير
پيرانه زمانه را تويي پير
قربان كلام و لحن وحرفت
قربان كبوتران صحنت
ياضامن آهوان صحرا
مولاي رئوف يابن الزهرا
ما سائل و مفلس و گداييم
در تحت حمايت رضاييم
(انشاالله)
التماس دعا


